محصولات زراعی

دانلود پایان نامه

لهی نگهداری یا افزایش تولیدات خاک کمک میکند. بنابراین فنآوری به کار رفته، تأمین غذا و کاهش فقر را در دو سطح ملی و خانواده بهبود بخشیده است. بهبود وضعیت معیشت مردم در فنآوری را میتوان در اثر افزایش و یا بهبود تولید علوفه، تولید چوب، افزایش محصولات زراعی و مساحت زیر کشت نام برد. به طور مثال در حوزهی آبخیز لپویی شاهد افزایش تولید چوب در اثر احداث باغهای بادام و بهبود تولید علوفه در اقدام مدیریت و پوشش میباشیم. بررسیها نشان میدهد اقدامات حفاظتی باعث افزایش محصولات زراعی به مقدار کم گردیده است.
به دلیل این که در استان فارس در فاز ۳، یعنی فاز تخریب قرار داریم به همین دلیل بیشتر فنآوریها به سمت اقدامات سازههای مکانیکی و پرهزینه میباشد. به همین دلیل بودجهی ناچیز آبخیزداری و تصور مسئولین به این گونه است که اقدامات آبخیزداری به اندازهی کافی تأثیرگذار در عرصهی تولید، اشتغال و حفاظت مردم در برابر بحرانهای طبیعی نبوده است. اما بررسیها نشان میدهد که این اقدامات باعث تأثیرات مثبتی نیز بوده است. اگر هم در فازهای پیشگیری (فاز۱) و یا کنترل (فاز۲)، قرار داشت با این مقدار بودجهی مصرف شده قادر به تأثیرگذاری بیشتر و پوشش عرصهی بزرگتری بود.
در یک مقایسه متوجه میشویم که اقدامات حفاظت آب و خاک در اکثر نقاط دنیا باعث افزایش درآمد و بهبود وضعیت معیشتی مردم چه از طریق افزایش محصولات، چه از طریق تولید علوفه و یا تولید چوب شده است. از نمونههای موفق آبخیزداری در حوضهی مورد نظر که باعث کاهش مهاجرت، افزایش درآمد باغداران و مردم محل شده است میتوان به باغهای بادام که جایگزین مراتع فقیر با ایجاد گودال‌هایی بر روی خطوط تراز اشاره کرد که این اقدامات علاوه بر کاهش رواناب و فرسایش باعث رفع فقر و افزایش درآمد اهالی شده است. از دیگر منافع این اقدامات تأثیرشان بر فرهنگ جامعهی آبخیزنشین بوده است. مانند اصلاح فرصتهای فرهنگی (روحی و روانی)، افزایش فرصتهای تفرجی، اصلاح دانش حفاظت آب و خاک، اصلاح وضعیت اقتصادی و اجتماعی گروههای متضرر، اصلاح امنیت غذایی و کاهش تضادها و استقلال فردی و کاهش وابستگی به حمایت خارجی و اصلاح بهداشت را مشاهده نمود. برای مثال، باغهای مثمر باعث ایجاد مناظر بسیار زیبا شده است. از نظر اکولوژیکی فنآوری حفاظت آب و خاک به طریقهای مختلفی و به طور موثر با تخریب زمین و آب مبارزه میکند. از منافعی که در این رابطه میتوان به آن اشاره کرد افزایش رطوبت خاک در اثر اجرای اقدامات حفاظتی می‌باشد. هر چهار فنآوریهای اجرا شده در حوزهی آبخیز لپویی از نظر اقتصادی موفق بودهاند؛ ولی فنآوری نهالکاری بادام از نظر مردم منطقه موفقتر است. فنآوریهای اجرا شده در لپویی از نظر اجتماعی موفق بودهاند؛ بنابراین کاربرد پرسشنامه WOCAT به دلیل این که تعداد عوامل مختلف را مورد بررسی قرار میدهد و پر کردن پرسشنامهها میتواند توسط تمام افراد حوزه آبخیز انجام گیرد در ایران قابل توجیه است.

۵-۹- پیشنهادها
از آنجا که برنامهی جهانی WOCAT دارای جامعیت در تحلیل فنآوریهای به کار رفته در حوزههای آبخیز است و ابعاد فرهنگی، اقتصادی- اجتماعی را مدنظر قرار میدهد. از استقبال خوبی در کشورهای مختلف برخوردار شده است. استفاده از این برنامه سبب میگردد تا شکل استانداردی از جمع‌آوری و تحلیل اطلاعات به سهولت صورت گیرد. در حوضهی مورد مطالعه به دلیل عدم وجود ایستگاه هواشناسی سبب گردید تا اطلاعات لازم را از نزدیکترین ایستگاه موجود گرفته شود که این امر با درصدی خطا هموار است. بنابراین پیشنهاد میگردد محققانی که قصد تحقیق در این زمینه را دارند، در حوضههای که ایستگاه هواشناسی در آنها وجود دارد ارزیابیهای خود را انجام دهند و به دلیل عدم اطلاع ساکنان حوزهی آبخیز با محاسن و معایب بعضی از طرحهای اجراه شده در منطقه، باید قبل از پرکردن پرسشنامه با هماهنگی ادارات ذی ربط جهاد کشاورزی و منابع طبیعی، چند جلسهی ترویجی برای ساکنان مناطق برگزار نمود تا با مفاد آنها آشنا شوند.

منابع

منابع فارسی:
دهقان، ع.، ۱۳۶۳، فرسایش خاک در ایران و لزوم جلوگیری از آن، مجلهی زیتون، شمارهی ۴۱، ص ۴۱-۳۶.
رحیمی، م.، ۱۳۸۹، بررسی کاربرد برنامهی WOCAT در ارزیابی اقدامات حفاظت آب و خاک در استان فارس، پایاننامهی کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، ص۲۰۲.
سلیمانپور، س. م.، شعربافی، آ. و ذوالفقاری. م.، ۱۳۹۲، ارزیابی و مقایسهی فعالیتهای بیولوژیک و سازهای با استفاده از برنامهی WOCAT (مطالعهی موردی: روستای شیبجدول واقع در جنوب غرب شیراز)، مجموعه مقالات نهمین همایش ملی علوم و مهندسی آبخیزداری ایران، یزد.
سیاهی اتابکی، ف.، ۱۳۸۲، ارزیابی اقدامات آبخیزداری انجام شده در حوزهی آبخیز سد درودزن استان فارس با استفاده از برنامهی WOCAT، پایاننامهی کارشناسی ارشد، دانشکدهی کشاورزی دانشگاه شیراز، ص۹۳.
شعربافی، آ. و سلیمانپور، س. م.، ۱۳۹۱، ارزیابی اقدامات حفاظت آب و خاک توسط برنامهی WOCAT در حوزه آبخیز آینهقری روستای شیب جدول استان فارس، مجموعه مقالات هشتمین همایش ملی علوم و مهندسی آبخیزداری ایران، خرمآباد.
صوفی، م.، ۱۳۸۳، فرآیند ایجاد خندق و نرخ رشد آن در لامرد و علامرودشت. گزارش نهایی طرح‌های تحقیقاتی وزارت جهاد کشاورزی، سازمان تحقی
قات و آموزش کشاورزی، پژوهشکدهی حفاظت خاک و آبخیزداری، شمارهی ثبت ۷۰۲/۸۳، ص۹۹.
ضیائی، ح.، ۱۳۸۰، اصول مهندسی آبخیزداری، انتشارات آستان قدس رضوی، ص ۵۴۲.
فراشی، ا. و غفاری، گ.، ۱۳۸۸، ارزیابی اثرات زیست محیطی طرحهای آبخیزداری (مطالعهی موردی: حوزههای آبخیز شمال و جنوب زنجان)، مجموعه مقالات پنجمین همایش ملی علوم و مهندسی آبخیزداری ایران، مدیریت طبیعی بلایای طبیعی، ص۶.
مهدوی، ح. و گلپایگانی، ف.، ۱۳۸۸، ارزیابی اقتصادی اجتماعی آبخوان چنداب، مجموعه مقالات پنجمین همایش ملی علوم و مهندسی آبخیزداری ایران، مدیریت پایدار بلایای طبیعی، ص۱۳.

منابع انگلیسی:
Liniger H. P, Schwich G. 2002. Enhance decision-making base on local knowledge, The WOCAT method of sustainable soil and water management. Mountain research and development 22(1).pp14-18.
Liniger H. P, van Lynden G.W.J, Schwilch G. 2002. Documenting field knowledge for better land management decisions-Experiences with WOCAT tools in local, national and global programs, proceeding of ISCO conference 2002, Beijing.p.p.259-267.
Liniger H.P, Cahill D, Thomas D.B. van Lynden G.W.J, Schwich G. 2002. Categorization of SWC Technologies and Approache-a global need?Proceedings of ISCO Conference 2002, Vol. III, p 6-p12, Beijing.
Liniger H.P, Schwilch G, Bachmann F, Gabathuler E. P. 2008. A methodology for Appraising and Selecting strategies to mitigate desertification based on stakeholder partipation and global best practices. Centre for Development and Environment ,Berne, Switzerland.
Oldeman L.R, Makkeling R.T.A, and Some broke W.G. 1991. World map of the state of human- induced soil degradation. An explanatory MOTE, Global assessment of soil degradation (GLASOD).
Pimentel D, Stachow V, Takacs D. A, Brubaker H. W, Dumas A. R, Meany J.J.O, Neil J, Ons D.E, and Corzilius D.B. 1992. Conserving biological diversity in Agricultural/ Forestry Systems, Bioscience 42, pp. 354-62.
Schwilch G, Liniger H.P, Hurni H. 2006.Soil and water Conservation, Global change, and the millennium Development Goals -an Evaluation by WOCAT. 14th International soil conservation organization ISCO conference.
Tomicevic J, Zlatic M, Dragivic N, Mirjana T, 2008. Contribution of the “World overview of conservation approache and technologies- WOCAT” programme to the Serbian practice and education. “faculty of forestry ,Belgrade. 6PP.
WOCAT 1998a :Questionnaire on SWC Technologies. A Framwork for the Evaluation of soil and water Conservation (Revised). Center for Development and Environment, Institute of Geograhy, University of Berne, 63pp.
WOCAT 1998b: Questionnaire on SWC Approaches. A Framework for Environment, Institute of Geography, University of Bern, Berne, 40pp.
WOCAT 1998c: Questionnaire on SWC Map. A Framework for Evaluation of soil and water conservation (revised). Center for Development and Environment, Institute of Geography, University of Bern, Berne, 14pp.

Author: mitra4--javid

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *