نرخ سود بانکی

سیاستخارجیوعواملروانیمانندانتظاراتمردمازوضعیتآیندهی اقتصادیو سیاسیوعواملاقتصادیشاملنرخبهره،نقدینگیودرآمد ملیاست(انوار،۱۳۸۱).
نوسانات نرخ ارز یا همان شوکهای مثبت و منفی نرخ ارز بر تقاضا و عرضه کل مؤثر است. نوسانات غیرعادی نرخ ارز باعث کاهش قدرت خرید میشود. زیرا بالا رفتن نرخ ارز افزایش قیمت کالای وارداتی را در پی دارد و این تورم وارداتی میتواند به صورت یک رابطه علت و معلولی به افزایش مجدد نرخ ارز منجر شود. نوسانات شدید نرخ ارز منجر میشودکه صادرکنندگان و واردکنندگان بر اساس میزان و شدت ریسک گریزی خود یا از فعالیت دست بردارند و یا به ازای ریسک بیشتر طلب سود بیشتر کنند و چون کشور ایران قدرت تعیین قیمتهای جهانی را ندارد، افزایش سود مطالباتیصادرکنندگان و واردکنندگان از طریق فروش با قیمت بیشتر بهمصرف‌کنندگانتأمین شود و از اینرو منجر به افزایش قیمتها و تورم در کشور خواهد شد. بنابراین نوسانات نرخ ارز منجر به کاهش تولید داخلی و افزایش تورم میشود.
همچنین نرخ بهره به عنوان یک متغیر مالی درریشه و بنیان اقتصاد نقش اساسی و کلیدی دارد. تعاریف مختلفی برای نرخ بهره وجود دارد. در بین عموم و مردم، نرخ بهره میزان پرداختی به سرمایه‌بر حسب درصد است. از دیدگاه اقتصاد کلان نرخ بهره قیمت پول یا اعتبار است و برخی آن را هزینه اجاره پول نامیدهاند. از دیدگاه خانوارها نرخ بهره جایزه به تعویق انداختن مصرف است. در این خالت نرخ بهره بیانگر نرخی است که یک فرد میتواند قدرت خرید امروز را با قدرت خرید آینده مبادله کند. از این رو هر فرد عقلایی با توجه به نرخ بهره جاری میسنجد که آیا اکنون باید مصرف یا پسانداز کند.بنابراین نرخ بهره روی تصمیمات پسانداز و مصرف افراد تأثیر بسزایی دارد. نرخ بهره به خانوارها و بنگاههای اقتصادی علامت میدهد که چگونه تصمیم بگیرند. نرخ بهره بین پسانداز خانوارها و سرمایهگذاری بنگاهها ارتباط برقرار میکند و از اهمیت شایان و در خور توجهی برخوردار است.
هدف از اجرای سیاستهای تثبیتی تعدیل نوسانات متغیرهای کلیدی از جمله نرخ ارز و نرخ سود بانکی است. به منظور اینکه سیاستهای تثبیتی زمینه ثبات اقتصادی را فراهم آورند باید منابع نوسانات متغیرهای اقتصادی به طور کامل شناخته شود. البته باید توجه داشت در این پژوهش برخی از منابع ثبات نرخ ارز و سود بانکی مورد بررسی قرار میگیرد و سپس با شناخت عوامل ثبات، به طور مستقیممولفههای نوسانات نرخ ارز و نرخ سود بانکی را نیز خواهیم شناخت.
۱-۴-فرضیات پژوهش

نرخ رشد اقتصادی اثر منفی و معنی‌داری روی بقای ثبات نرخ سود بانکی دارد.
تورم اثر منفی و معناداری روی بقای ثبات نرخ سود بانکی دارد.
طول دوره مانده تا برگزاری انتخابات اثر مثبت و معناداری روی بقای ثبات نرخ ارز دارد.
استقلال بانک مرکزی اثر مثبت و معناداری روی بقای ثبات نرخ ارز دارد.
۱-۵-اهداف پژوهش

در خصوص عوامل تعیین‌کننده نرخ ارز تئوری‌های زیادی وجود دارد. یکی از تئوریهایی که به تازگی مطرح شده است روی عوامل نهادی و سیاسی تعیین کننده نرخ ارز تمرکز نموده است. از آنجا که در کشور تاکنون مطالعهای در این خصوص انجام نشده است یکی از اهداف این پژوهش این است تا نقش عوامل سیاسی و نهادی را روی نرخ ارز بررسی نماید و خلأ مطالعات تجربی پیرامون این موضوع را پر نماید. هدف دیگر این پژوهش معرفی کامل روش تحلیل بقا برای محققان و پژوهشگران است. از آنجا که روش تحلیل بقا دامنه کاربرد فراوانی دارد، اما به دلیل عدم آشنایی دانشجویان و محققان هنوز آن‌گونه که شایسته است مورد توجه قرار نگرفته است، این پژوهش با توضیح نسبتاً کامل تحلیل بقا و دامنه کاربرد آن در تلاش است تا گامی را در جهت استفاده مناسب این روش در سطح کشور بردارد. تا آنجا که میدانیم کلیه تحقیقاتی که در کشور از روش تحلیل بقا استفاده نمودهاند از دادههایترکیبی(پانل دیتا و دادههای طولی)استفاده نمودهاند و ساختن دادههای بقا به‌وسیله دادههای سری زمانی مورد توجه قرار نگرفته است. پژوهشگران میتواند با مطالعه این پژوهش روش خلق و تجزیه و تحلیل دادههای بقا در داده‌های سری زمانی را بیاموزند. از دیگر اهداف این پژوهش شناسایی عوامل مؤثر بر بقای ثبات نرخ سود بانکی و نرخ ارز است. در واقع با شناخت عوامل مؤثر بر ثبات نرخ سود بانکیو نرخ ارز، میتوان تصمیمات اقتصادی صحیحتری گرفت.
۱-۶-محدودیت‌هایپژوهش

این پژوهش نیز همانند سایر پژوهشها با و محدودیتهاییروبروبوده است. یکی ازمحدودیت‌های این پژوهش، فقدان شاخص مناسبی برای تعیین درجه استقلال بانک مرکزی در کشوراست. نبود آمار و اطلاعات جدید و به روز نیز محدودیت دیگری است که این پژوهش با آن مواجه است. در کشور همانند بسیاری از کشورهای در حال توسعه آمار و ارقام با تأخیر زیاد در دسترس محققان قرار میگیرد. همچنین زمانی که از دادههای سری زمانی استفاده مینماییم، بهتر است پژوهش در تواتر مختلف انجام شود، اما اطلاعات و ارقام بسیاری از متغیرها در کشور تنها به صورت سالانه موجود است و اطلاعات برایدورههای زمانی کوتاهتر شامل فصلی، ماهانه، هفتگی و روزانه موجود نیست. بدون شک هرگونه اقدامی در جهتتأمین دادهها به صورت دقیق و به موقع، فواید چشمگیری را به ارمغان خواهد داشت.یکی از مشکلاتی که در این پژوهش وجود داشت کمبود مطالعات تجربی بود که علت اصلی آن جدید بودن موضوع مورد مطالعه بود. همچنین ر
وش تحلیل بقا در رشته اقتصاد به تازگی وارد شده است. بنابراین آشنایی و تسلط کامل به این روش مستلزم مطالعه فراوان و صرف وقت زیاد بود.

فصل دوم:

چارچوب نظری و پیشینه تحقیق

۲-۱-مقدمه

هدف از اقتصادسنجی رسیدن به یک رابطه آماری صرف نیست بلکه اقتصادسنجی با تکیه بر مبانی و چارچوب نظری در تلاش است تا تئوریهای اقتصادی را مورد آزمون قرار دهد. بنابراین صحت‌وسقم نتایج پژوهش به شدت به درک و فهم مبانی نظری و تجزیه و تحلیل دقیق آن وابسته است. از این رو هر کار و فعالیت پژوهشی در علم اقتصاد باید بخشی را به توضیح مبانی نظری اختصاص دهد. هر چه مبانی نظری پژوهش از غنای بیشتری برخوردار باشد، نتایج پژوهش نیز صحت‌وسقم بیشتری خواهد داشت. البته باید توجه داشت که برای هر یک از متغیرهای اقتصادی تئوریهای مختلفی وجود دارد و هنر پژوهشگر این است که از میان آن‌ها، تئوریای که با شرایط اقتصادی کشور سازگارتر است را گزینش نماید. از اینرو در این قسمت ابتدا مبانی نظری مربوط به نرخ ارز را از نظر میگذرانیم، سپس تئوریهای تعیین نرخ سود بانکی(نرخ بهره) را از نظر خواهیم برد و درنهایت با بیان پیشینه مطالعات نرخ ارز و نرخ بهره در تلاش هستیم تا دید وسیعتری پیرامون موضوعات مورد بررسی بدست آوریم.

۲-۲-تئوریهای تعیین نرخ ارز

چهعواملینرخارز را دریککشورتعیینمینماید؟
ازسال ۱۹۷۳ کهنظامبرتونوودزازهمپاشید،بسیاری ازاقتصاددانان و تحلیلگرانتلاشنمودهاندتا عوامل تاثیرگذار روی نرخ ارز را شناسایی و تجزیه و تحلیل کنند.ادبیاتنظریوتجربیفراوانیجهتتعییننرخارزبهینهدرکشورهایدرحالتوسعهوجوددارد.
درتعییننرخارزپنجنظریهاصلیوجودداردکهدرادامهآن‌ها را توضیح میدهیم.دونظریهاولکهنظریه‎های نسبتاسنتی‎تری هستندبهتفسیرتغییراتنرخارزدربلندمدتمی‎پردازندودونظریهدومکهجدیدترهستندبیشتربه توضیح نوساناتنرخ‏هایارزدرکوتاه‏مدت تاکید میکنند. اماهمان‎طورکهسالواتورهازاساتیدمطرحاقتصادبین‎المللبیانمی‏دارد: بااینکهنظریهسنتییابلندمدتونظریهمدرنیاکوتاه‏مدتهردوازاهمیتآشکاریبرخوردارندولییکنظریهجامعکهادغامایندوباشدونظریهواحدیرابراینرخارزارائهکندبه‌طورکاملارائهنشدهاست.
۲-۲-۱-رهیافتتجارییارویکردکشش‎ها

ازنظراینرهیافت،نرخبرابریتعادلیارز،نرخیاستکهدرآنارزشوارداتوصادراتیککشوربرابرشود. زیرازمانیکهارزشوارداتازارزشصادراتبیشترباشدیعنیکشورکسریتجاریداشتهباشد،درنظامشناورارز،نرخمبادلهارزافزایشیافتهوارزشپولداخلیکممی‎شود. درنتیجهقیمت کالاهایصادراتیبهخارج از کشور ارزانشدهو قیمت کالاهایوارداتیگرانمی‎شود. اینامرمنجربهافزایشصادراتوکاهشوارداتوایجادتعادلتجاریمی‎شود. ازآنجاکهسرعتاینتعدیلبهکششمقداروارداتوصادراتنسبتبهتغییراتنرخمبادلهارزبستگیدارد،ایننظریهرارویکردکشش‎هانامیده‎اند.
دراینرهیافتفقطبرتجارتیاجریانکالاوخدماتدر تعییننرخارزتأکیدشدهوبرنقشجریانبین‎المللیسرمایه (کهبه‎خصوصدرنوساناتکوتاه‌مدتبسیارمؤثراست) توجهنشدهاست. ناتوانیایننظریهدرتعیینبسیاریازنوساناتوتغییراتنرخارزموجبشدهکهازآنتنهادرتعییننرخمبادلهارزدربلندمدتاستفادهشود.
۲-۲-۲-نظریهبرابریقدرتخرید

رهیافتدیگردرتعییننرخارزدربلندمدت،نظریه‎ایاستکهنرخمبادلهارزمیاندوکشوررانسبتیازسطحعمومیقیمت‎هادرآندوکشورمی‏داند. بر اساساینرویکردنرخارزبایدبه‌گونه‌ایتعیینشودکهقیمتیککالاییکساندردوکشور،یکسانشود (قانونقیمتواحد).
ایننظریهفروضیضمنیازجملهعدموجودهزینه‏هایحمل‌ونقل،تعرفه‏هایاسایرمحدودیت‏هایتجاریدارد. بهنحویکهتمامکالاهادرسطحبین‏المللقابلمبادله‏اندوهیچتغییرساختارینیزرخنمی‏دهد. درنتیجهدرصورتیکهنرخارزموجودقانونقیمتواحدرارعایتنکندباآرییتراژکالا،نرخارزبهنرختعادلیخودمی‏رسد.
بهدلیلفروضمطلقایننظریه،نظریهدیگریباعنوانبرابریقدرتخریدنسبیپدیدآمدکهدرآنتغییراتنرخارزراباتغییرنسبیسطحقیمت‎هایدوکشورمتناسبمی‏داند. بر این اساس میتوانباداشتننرخارزدرسالپایهو باتوجهبهتغییراتسطحعمومیقیمت‎هادردوکشوردرفاصلهسالپایهتازمانحال،نرخارزتعادلیحالرامشخصکنیم.
البتهنظریهبرابریقدرتخریدنسبی،مانندنظریهبرابریقدرتخریدمطلق،بامشکلاتروبه‎رواستازجملهاینکهتمامکالاهاوخدماتقابلتجارتنیستند. کالاهاوخدماتبهدودسته قابلتجارتوغیرقابلتجارتتقسیممی‎شوند،قابلتجارتبودنیعنیدرمکانیدورازجاییکهتولیدشده‎اند،قابلفروشباشند. مسکنومستغلاتوخدماتیمانندآرایشگریوتاکسی‎رانینمونه‎هاییازکالاهایغیرقابلتجارتهستند. درنتیجهمبادلهیککالایغیرقابلتجارتممکننیستوقانونقیمتواحدرعایتنخواهدشد.
ازآنجاکهشاخصعمومیقیمت‎هاشاملقیمتکالاهاوخدماتتجاریوغیرتجاریمی‎شودوقیمتکالاهاوخدماتغیرتجاریحتیباآزادیتجارتبین‎المللدرکشورهامساوینخواهدشد (درکشورهایتوسعهیافتهبیشازکشورهایدرحالتوسعهاست)،لذانظریهبرابریقدرتخریددرکشورهایتوسعهیافتهکمترازواقعیتدرکشورهایدرحالتوسعهبیشترازواقعیتتخمینزدهمی‎شود.هرچهاختلافکشورهاا
زنظرتوسعه‎یافتگیبیشترباشد،انحرافمیاناینتخمین‎هانیزبیشتراست.
۲-۲-۳-رویکردپولی

دراینرویکرد،پولنقشاساسیرادرایجادتغییراتبلندمدت‎ترازپرداخت‎هاوتعییننرخارزایفامی‎کند. عدمتعادلعرضهوتقاضایکلپولملی در اقتصادموجبعدمتعادلترازپرداخت‎هاشدهوبر اساسنوعنظامارزیکشوربرنرخارزیاترازپرداخت‏هاتأثیرمی‎گذاردتامجدداًتعادلعرضهوتقاضایپولرابرقرارسازد. درایندیدگاهعرضهپولتابعیازجزءداخلیپایهپولملی،جزءخارجیآنوضریبفزاینده پولاست:
MS = m(D+F)(1)
دررابطه۱، MSعرضهپولملیmضریبفزایندهپولDجزءداخلیوFجزءخارجیپایهپولملیهستند.
سطحتقاضایپولنیزتابعیازدرآمدحقیقی،سطحعمومیقیمت‎هاونرخبهرهاست. البتهدربیانسادهاینرویکردتنهابهدومتغیردرآمدحقیقیوسطحعمومیقیمت‏هااشارهشدهکههرچقدرمیزانآن‌هابیشترباشدتقاضایپولازسویاشخاصوبنگاه‌هابرایانجاممعاملاتروزمرهبیشترخواهدشد. معادلهرویکردسادهتقاضایپولبهشرحذیلاست:
md=1/V p.y(2)
دراینمعادلهMdتقاضایپول،Vسرعتگردشپول وP.Yتولیدیادرآمدملیاسمیاست.
درنظامنرخارزثابت،اگرتقاضایپولافزایشیابدومقاماتپولیکشورجزءداخلیپایهپولملیرابهمیزانیکهاینافزایشتقاضاراپاسخدهد،افزایشندهند،اینامرموجبجریانورودیذخایربین‎المللیومازادترازپرداخت‎هامی‎شود.ورودجریانذخایربین‎المللیموجبافزایشجزءخارجیپایهپولملیوعرضهپولشدهوتاتعادلمجددعرضهوتقاضایپول،ادامهمی‎یابد. درمقابلافزایشمیزانعرضهپولدرمقابلتقاضایآنمنجربهجریانخروجسرمایهوکسریترازپرداخت‎هابهمیزانیمی‎شودکهمازادعرضهپولرادرکشورازبینببرد. بنابرایندربلندمدتوتحتنظامارزثابت،مقاماتپولیکنترلیبرعرضهپولنخواهندداشت.
تحتیکنظامنرخارزشناور،عدمتعادلدرعرضهوتقاضایپولموجبعدمتعادلتراز پرداخت‌هامی‎شودامااینعدمتعادلبه‌سرعتباتغییرنرخارزازبینرفتهوجریانبین‎المللیپولیاذخیره،ایجادنمی‎شودومقامپولینیزبرعرضهپولوسیاست‎هایپولیتسلطخودراحفظمی‎کند.
درنتیجهنرخارزبهنرخرشدعرضهوتقاضایپولیککشوردرمقابلعرضهوتقاضایپولدیگرکشورهابستگیخواهدداشت. شایانذکراستکهدرمدلپیچیدهرویکردپولیتقاضایپول (ودرنتیجهنرخارز) ازانتظاراتتورمیوتفاوتنرخبهرهکشورهانیزتأثیرمی‎پذیرد.
رویکردپولینیزدرتعییننرخارزو تغییراتآندردورهپسازسال ۱۹۷۳ باابهاماتیروبه‎روشد. اینرویکردبیش‌ازحدبرنقشپولتأکیدمی‎کندونقشتجارترابهعنوانعنصرمهموتعیین‎کنندهنرخارزبهویژهدربلندمدتنادیدهمی‎گیرد. همچنیندراینرویکرددارایی‎هایمالیخارجیوداخلیازجملهاوراققرضهجانشینکاملیبراییکدیگرندکهدرواقعچنیننیست.
۲-۲-۴-رویکردترازموجودیاوراقبهادار

افرادوبنگاه‎هاثروتمالیخودرابهصورتترکیبیازپولداخلیواوراققرضهداخلیوخارجینگهمی‎دارند. نگهداریثروتمالیبهشکلنقد (پولداخلی) ریسکصفردارد؛اماشخصراازنرخسوداحتمالیمحروممی‎کند. البتهافرادهموارهمقداریپولنقدبرایانجاممعاملاتنگاهمی‏دارند

Author: mitra4--javid

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *