پایان نامه رایگان با موضوع فقهای امامیه، قانون مجازات، مجازات اسلامی

دانلود پایان نامه

از جانی دریافت کند.) اما جنایات غیرعمدی هم وجود دارد که صرفاً باید دیه پرداخت شود. دیه یک حق مالی به شمار می رود و حق الناس به حساب می آید و این حق مالی با توبه ساقط نمی شود، بلکه جبران جنایتی است که وارد ساخته و با پشیمانی قلبی موجب زدودن ظلمت نفسانی و پاک شدن انسان می گردد.۲۶۹ طبق قانون مجازات اسلامی هم توبه تأثیری در سقوط دیه ندارد.۲۷۰

۳ـ۲ـ۲ـ۷ـ بررسی توبه در تعزیرات و مجازاتهای بازدارنده
هدف از واگذاری تعزیرات و مجازاتهای بازدارنده به حاکم یا قاضی این است که قاضی با رعایت میزان مفسده و لحاظ کردن سن، شخصیت، زمان و مکان ارتکاب جرم و معیارهای دیگر، مجازاتی را به منظور اصلاح و تأدیب و منع مجرم تعیین نماید. بنابراین اگر قاضی شرایطی را در مجرم مشاهده نماید که وی از فعل خود پشیمان شده و اظهار ندامت کند و در جبران ضرر و زیان ناشی از جرم تلاش کند و قاضی این حالات ایجاد شده در او را نشانی از اصلاح و تأدیب بداند، می تواند با استناد به احراز توبه او را معاف از کل مجازات یا بخشی از آن بداند؛ چرا که تعزیر هدفی جز تربیت و تنبیه و اصلاح مجرم ندارد و اگر این مهم با توبه و ندامت مجرم حاصل آید، دیگر نیازی به اِعمال مجازات نیست.
فقهای امامیه، توبه را موجب سقوط مجازات تعزیری می دانند. به عقیده آنان در جرایم تعزیری و عقوبات مختلفی که بنابر نظر حاکم اِعمال می شود و با همه گستردگی و وسعت دامنه آن، وقتی کسی مرتکب عملی شود که مستحق تعزیر است و توبه نماید، مجازات از وی ساقط می شود. دلیل آن هم یک حکم عقلی است زیرا غایت مجازات تعزیری، تأدیب شخص است و تأدیب یعنی بازگشت به راه و این هدف به وسیله توبه یعنی همان ندامت و پشیمانی قلبی از عمل ارتکابی، حاصل است و اجرای مجازات در صورت توبه واقعی موجب نقض غرض می شود. بنابراین یکی از مشخصات جرایم تعزیری نزد فقهای امامیه، سقوط مجازات آن به وسیله توبه است.۲۷۱
در قانون مجازات اسلامی نیز که جرائم تعزیری به هشت درجه تقسیم شده اند؛ قانونگذار در جرائم تعزیری درجه شش،هفت و هشت توبه مجرم را پذیرفته و آن را موجب سقوط مجازات می داند. در سایر جرایم تعزیری نیز دادگاه در صورت توبه مجرم می تواند مقررات راجع به تخفیف مجازات را اِعمال نماید.
فقهای اهل سنت نیز با استناد به اینکه حدود با توبه ساقط می شوند، بر این باورند که تعزیرات چون مفاسد کمتری دارند به طریق اولی با توبه ساقط می شوند. البته برخی مخالف این قیاسند و توبه را موجب سقوط مجازات تعزیری نمی دانند.۲۷۲ نکته لازم به ذکر این است که شرط تأثیر توبه در جرایم تعزیری ( که توأم با حق الناس است ) اخذ رضایت بزه دیده جرم است . بنابراین شخص توبه کننده باید متناسب با جرایمی که قبلاً مرتکب شده است، در صدد جبران خسارت جرم ارتکابی برآمده و به هر نحو رضایت بزه دیده را در دفع واکنشهای جزایی جلب کند.۲۷۳

نتیجه ها
نتایج حاصل از این تحقیق را می توان به صورت ذیل فهرست کرد:
۱- توبه نیز همانند سایر عوامل سقوط مجازات، فقط مجازات حق الله را ساقط می کند و تأثیری در حقوق مردم ندارد و مهم ترین ملاک در تشخیص حق الناس و حق الله آن است که حق الله به حقی گفته می شود که قابل اسقاط است.
۲- اسلام دینی است که ارزش خاصی برای انسان ها مخصوصاً تائبان قائل شده است. تا آنجا که در مواردی همانند زنا که ممکن است با بر ملا شدن آن، آبرو و حیثیت بنده گنهکار از بین برود، توصیه می کند تا پنهانی توبه نماید و دیگران را از این عمل زشتش آگاه نسازد.
۳- از دیدگاه فقهای امامیه، توبه مجرم قبل از اثبات جرم در حق الله موجب سقوط مجازات می گردد. اما توبه مجرم بعد از اقرار به جرم، به اتفاق فقها تنها زمینه عفو مجرم را از مجازات فراهم می کند و قاضی می تواند از حاکم اسلامی تقاضا کند تا مجرم را ببخشد. به نظر می رسد که تفاوت بین توبه قبل از اثبات و بعد از اقرار در این است که در مورد توبه قبل از اثبات، حد به سبب توبه ساقط می شود و قاضی نمی تواند در صورت صحت توبه، مرتکب را مجازات نماید زیرا کیفر مستقیماً بر اثر توبه ساقط می شود. اما در مورد توبه بعد از اقرار مجرم، می تواند او را مورد عفو قرار دهد یا این که او را مجازات کند. براساس نظریه مشهور فقهای امامیه، توبه مجرم بعد از اثبات جرم توسط شهادت شهود اثری نداشته و موجب سقوط مجازات و عفو مجرم نمی گردد.
۴- با تأمل در آیات و روایات مربوط به توبه استنباط می شود که برای توبه، ندامت حقیقی و عزم بر ترک گناه برای همیشه کافی است و انجام توبه نیاز به لفظ خاص یا اَعمال خاص ندارد. نکته شایان توجه این که توبه فقط مجازات را از بین می برد، چه بسا بر مجرم اقدامات تأمینی و تربیتی اِعمال شود.
۵ـ توبه علاوه بر آثاری که بر جسم و روان فرد می گذارد و بار گناهان او را سبک می سازد، دارای آثار
دنیوی و اخروی نیز هست. از جمله آثار دنیوی آن این است که زمانی که فرد گناهکار توبه می نماید
باعث می شود که اعضای جامعه دیگر همچون گذشته او را به عنوان فردی گناهکار ومجرم که قابل
اصلاح نیست، نگاه نکنند بلکه او را چونان طفلی ببینند که تازه از مادر متولد شده و قابلیت اعتماد و
اطمینان جمعی را دارد. به لحاظ اُخروی نیز توبه بار گناهان شخص را سبک تر کرده و او را برای حضور
در پیشگاه الهی آماده می نماید.
۶ـ اگرچه انجام توبه نیاز به لفظ و اعمال خاصی ندارد، اما این نحوه ی انجام توبه نباید دستمایه ای برای
افراد مجرم و گناهکار گردد و راهی را برای خلاصی و نجات آنها از قید مجازات فراهم نماید.
۷ـ برای آنکه توبه به شکل درست و آنگونه که مد نظر قرآن و ائمه (ع) است، صورت گیرد تا مورد قبول
درگاه حق واقع شود، می بایست افراد گناهکار با این سیاست کیفری اسلام آشنا شوند تا از این راهکار
مناسب بتوان در مورد تمامی مجرمین استفاده نمود.

پیشنهادها
در پایان این تحقیق پیشنهاد هایی نیز ارائه می شود:
۱- پیشنهاد می شود با توجه به اهمیت بسزای توبه، به عنوان یک نهاد قوی در سقوط مجازات و با عنایت به اصلاحاتی که اخیراً در نظام قضایی کشور در حال شکل گیری است، جا دارد از طرف رئیس قوه قضائیه در پرونده های کیفری، قبل از آنکه قاضی صادر کننده رأی حکم صادر کند، توجه ویژه ای به توبه مجرم شود و از وجود کارشناسان و روانشناسان به عنوان مشاور قاضی در این خصوص استفاده شود.
۲- پیشنهاد می شود نهادی تحت عنوان « نهاد توبه » برای رسیدگی به وضعیت مجرمان نادم و پشیمان تأسیس گردد و با کار گسترده فرهنگی از این امتیاز ویژه قانونگذار اسلام که تا حدودی عملاً تعطیل شده است، استفاده بهینه شود و بدین طریق فرهنگ توبه در جامعه جا افتاده و فراگیر شود تا ان شاءالله جامعه نتیجه آن را که همانا اصلاح امور عموم می باشد، ببیند.
۳- پیشنهاد می شود سوءِ سابقه از سجل کیفری این افراد ( توبه کنندگان ) حذف گردد.
۴- پیشنهاد می شود که قانونگذار درباره توبه و اثرات آن که در قوانین موضوعه نیز راه یافته است، تحقیق نموده و فروعات آن را هم در متون قانونی پیش بینی نماید. زیرا هرگاه اصول حیات بخش حقوق اسلامی به صورت منظم به رشته تحریر درآیند، زمینه رستگاری و هدایت جامعه فراهم خواهد شد. ولی هرگاه به صورت ناقص و مبهم در قوانین پیش بینی گردند، موجب تعرض به مبانی اصیل اسلامی خواهد گردید. به عنوان مثال از جمله ابهامات قانونی در مورد توبه، اینکه قانونگذار نهاد توبه را به عنوان یکی از عوامل سقوط مجازات شمرده است اما شرایط تحقق آن را متذکر نشده است.
۵- پیشنهاد می شود که بعد از ورود فرد به دادگاه و تفهیم اتهام به او قبل از شروع جلسه ی دادرسی راجع به توبه و اثرات آن در سقوط مجازات به او توضیح داده شود تا فرد مجرم بداند که در صورت ارتکاب جرم و حتی حضور در دادگاه باز هم راهی برای نجات و خلاصی او از مجازات وجود دارد.
۶- پیشنهاد می شود که دستگاه قضایی کشور و متولیان امور، دایره ی تأثیر توبه در سقوط مجازات انواع جرائم را بسط و توسعه دهند و با تصویب قوانین مربوطه این امکان را فراهم آورند که شخص مجرم برای ادامه زندگی به دامان اجتماع بازگردد.
۷- پیشنهاد می شود برای آنکه قاضی صادر کننده ی رأی از توبه ی حقیقی شخص مطلع گردد، راه هایی را در نظر بگیرد: از جمله اینکه برای مدت طولانی او را تحت نظر گرفته و اعمال و رفتار او را مشاهده و بررسی نماید. از خانواده و دوستان و بستگان او در این مورد پرس و جو کنند تا مشخص شود که آیا فرد در زمان انجام توبه با قبل از آن از جهت رفتار و کردار تفاوتی کرده است یا خیر.

فهرست منابع و مآخذ
۱ـ قرآن کریم
۲ـ نهج البلاغه
۳ـ صحیفه سجادیه
۴ـ اناجیل اربعه ( متی، مرقس، لوقا، یوحنا )

Author: mitra6--javid

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *